Рулетка һәм математика уҡытыу
Рулетка тәгәрмәсе ихтималлыҡты күҙ алдына баҫтырыуҙы еңеләйтә. Бына уны дәрестә ҡомарлы уйынға ылыҡтырмайынса нисек ҡулланырға.

Утыҙ ете тигеҙ ихтималлы һөҙөмтә, билдәләнгән түләүҙәр, бойондороҡһоҙлоҡ, билдәле кире көтөлгән ҡиммәт һәм кешеләрҙең уны оҙаҡ ваҡыт дөрөҫ аңламау тарихы. Рулетка көтөлгән ҡиммәтте, дисперсияныматематикаДисперсияҺөҙөмтәләрҙең көтөлгән ҡиммәт тирәһендә күпме киң таралыуын күрһәткән үлсәм. Бер һанға ставка өсөн юғары, тигеҙ түләүле ставкалар өсөн түбән.Тулыһынса уҡыу →, ҙур һандар законынматематикаҘур һандар законыҺынауҙар һаны артҡан һайын бойондороҡһоҙ һөҙөмтәләрҙең уртаса ҡиммәте көтөлгән ҡиммәткә яҡынлаша.Тулыһынса уҡыу →, уйынсы яңылышын, гипотезаларҙы тикшереүҙе һәм тыуған көн мәсьәләһен тәңкәгә йәки кубиктарға ҡарағанда яҡшыраҡ күрһәтә.
Ни өсөн рулетка
Тәңкәнең ике һөҙөмтәһе бар, кубиктың — алты; икеһе лә тыуған көн мәсьәләһенматематикаТыуған көн мәсьәләһеИке кешенең тыуған көнө ихтимал тап килһен өсөн күпме кеше кәрәк, йәки һан ихтимал ҡабатланһын өсөн күпме әйләнеш кәрәк. 37 күҙәнәкле тәгәрмәстә яртынан күберәк мөмкинлек өсөн 8 әйләнеш етә.Тулыһынса уҡыу → йәки хи-квадрат тестынлабораторияХи-квадрат тестҺәр күҙәнәккә күҙәтелгән тура килеүҙәрҙе көтөлгән n/37 менән сағыштырған статистик тест. Тәгәрмәстең тайпылышлы булыу-булмауын баһалау өсөн ҡулланыла.Тулыһынса уҡыу → ҡыҙыҡлы итеп күрһәтер өсөн бик бәләкәй. Карталар колодаһының хәтере бар. Рулетканың 37 тигеҙ ихтималлы һөҙөмтәһе, көтөлгән ҡиммәтте бер юллыҡ иҫәпкә әйләндергән билдәләнгән түләүҙәреаҡсаТүләүОтҡан ставканың ҡайтарғаны, кире ҡайтарылған ставкаға өҫтәп «X-ҡа 1» тип күрһәтелә.Тулыһынса уҡыу →, физик конструкция буйынса бойондороҡһоҙлоғо һәм бер сеанста йәшеренерлек бәләкәй, әммә бер йылда өҫтөнлөк итерлек ҙур казино өҫтөнлөгө бар. Шулай уҡ унда тикшереү өсөн ике быуатлыҡ документлы яңылыштар бар.

Дәрестәр эҙмә-эҙлелеге
Ҡомарлы уйынға өйрәтмәйенсә уҡытыу
Уйынсыҡ аҡса һәм ысын ставкалары булмаған демо-уйын ҡулланығыҙ. Көтөлгән ҡиммәттәнматематикаКөтөлгән ҡиммәтОҙайлы арауыҡта бер ставкаға уртаса һөҙөмтә. Һәр стандарт Европа ставкаһы өсөн ставканың −1/37 өлөшө.Тулыһынса уҡыу → башлағыҙ һәм уға гел ҡайтығыҙ: һәр күнегеү «ә көтөлгән ҡиммәт ставканың −1/37 өлөшө» тигән һүҙҙәр менән тамамлана. Системаларҙы ысул итеп түгел, ҡаршы миҫал итеп ҡулланығыҙ: күнегеү — етешһеҙлекте табыу, ә симулятор уны бер нисә секундта күрһәтә. Юғалтҡан кешеләрҙең тарихын да индерегеҙ. Дәрестең мәғәнәһе — арифметика еңә, ә был рекламаның киреһе.
Эшләгән күнегеүҙәр
Уҡыусыларға ҡабатланыуға тиклем нисә әйләнеш үтеүен фаразларға ҡушығыҙ, һуңынан демо-уйынды ун тапҡыр әйләндерегеҙ (тыуған көн мәсьәләһе). Стратегия мөхәррирендә «система» яҙып, 10 000 сеанс йүгертергә ҡушығыҙ (көтөлгән ҡиммәттең һыҙыҡлылығы). 1913 йылғы серияның ихтималлығынматематикаИхтималлыҡҺөҙөмтәнең мөмкинлеге, 0-ҙән 1-гә тиклем йәки 0%-тан 100%-ҡа тиклем. Бер һан: 1/37 = 2,70%.Тулыһынса уҡыу →, һуңынан Монте-Карлоның илле йылы эсендә ҡайҙалыр шундай серия булыу ихтималлығын иҫәпләргә ҡушығыҙ (билдәле бер ваҡиға менән ниндәйҙер бер ваҡиға араһындағы айырма). Ғәҙел әйләнештәр тарихында «тайпылышлы» күҙәнәктейыһазКүҙәнәкРотордағы 37 номерлы бүлектең береһе. Шулай уҡ: ояҡ, соҡорсоҡ.Тулыһынса уҡыу → табырға, һуңынан мәғлүмәттәрҙе бутарға ҡушығыҙ (күп тапҡыр сағыштырыу).
Ни өсөн иҫтә ҡала
Уҡыусылар 26 ҡараныставкаҠара18 ҡара һанға тигеҙ түләүле ставка. Французса: noir.Тулыһынса уҡыу →, Джаггер тәгәрмәсен һәм симулятор уларҙың системаһының юғалтҡанын күрһәткән мәлде иҫтә тота. Абстракт ихтималлыҡ имтиханға тиклем онотола; тәгәрмәс онотолмай. Этик сик асыҡ: уйынды ҡулланып, уны насар ставкаға әйләндергән арифметиканы өйрәтегеҙ, һәм һуңынан ҡомарлы уйын уйнаған уҡыусылар, һис юғында, уның хаҡын белер.
Һорауҙар
Уйынсыҡ аҡса менән һәм дәрестең темаһы казино өҫтөнлөгөматематикаКазино өҫтөнлөгөКазино һәр ставканан уртаса ҡалдырған өлөш: Европа рулеткаһында 2,70%.Тулыһынса уҡыу → икәнен асыҡ әйтеп — эйе; күп уҡыу программалары кубиктарҙы һәм лотереяларҙы инде ҡуллана, ә рулетка — шуның байыраҡ варианты.
Казино өҫтөнлөгө, һуңынан демо-уйын, һуңынан стратегия симуляторы.
Унда ысын аҡса ла, иҫәп яҙмалары ла, операторҙарға һылтанмалар ҙа юҡ.
Көлкө өсөн тәнәфес

Утыҙ ете һөҙөмтә, бер өҫтөнлөк, өйрәнер өсөн ике быуатлыҡ хаталар.
Сығанаҡтар
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling.