Банкты емергән кеше
Алдаҡсы, йәшерен система, ғәжәп аҙна һәм уларҙың барыһынан да оҙағыраҡ йәшәгән мюзик-холл йыры.

Чарльз Уэллс 1891 йылда уңыштар серияһы һәм бер ҡасан да аңлатмаған системаһы ярҙамында Монте-Карлола бер нисә тапҡыр банкты бөлдөргән. 1892 йылда уның тураһында яҙылған йыр «банкты бөлдөрөү» һүҙбәйләнешен ҡанатлы һүҙгә әйләндергән. Шул уҡ ҡышты ул аҡсаның бер өлөшөн кире оттороп ебәргән, ә һуңыраҡ алдауҙар өсөн күп йылдар төрмәлә ултырған.
Ул кем булған
Чарльз Девилл Уэллс (1841–1922) — инженер һәм бер туҡтауһыҙ алдаҡсы, ул инвесторҙарҙан булмаған уйлап табыуҙар өсөн аҡса йыйған. 1891 йылдың июлендә ул шундай аҡсаның £4 000-ы менән Монте-Карлоға килгән. Биш көн эсендә ул бер нисә тапҡыр банкты бөлдөргән, йәғни өҫтәлдең аҡса запасын бөтөргән, һәм үҙ һүҙҙәре буйынса яҡынса £40 000 менән киткән — бөгөнгө аҡса менән бер нисә миллион фунт.

Ул ысынлап нимә эшләгән
Ул яңылышмаҫ системаһы бар тип әйткән, әммә уның нимә икәнен бер ҡасан да әйтмәгән. Шаһиттар уның уйынында асыҡ бер ҡалып күрмәгән, һәм бер ышаныслы сығанаҡ та ысулды атамай; уның исеменә йыш бәйләнгән МартингейлстратегияМартингейлҺәр юғалтыуҙан һуң ставканы ике тапҡыр арттырған прогрессия. Уның нимә эшләгәнен һәм нимә эшләмәгәнен «Стратегия» бүлегендә ҡарағыҙ.Тулыһынса уҡыу → — фараз ғына. Бының әһәмиәте лә юҡ тиерлек: өҫтәлдәгейыһазӨҫтәл схемаһыӨҫтәлдәге баҫылған ставкалар селтәре. Шулай уҡ: өҫтәл, постау, туҡыма.Тулыһынса уҡыу → һәр системаның көтөлгән ҡиммәтематематикаКөтөлгән ҡиммәтОҙайлы арауыҡта бер ставкаға уртаса һөҙөмтә. Һәр стандарт Европа ставкаһы өсөн ставканың −1/37 өлөшө.Тулыһынса уҡыу → бер үк, шуға күрә ул нимә генә эшләһә лә, һөҙөмтә — оҙон уңыштар серияһы. Уныҡы кеүек оҙон уңыштар серияһының ихтималлығыматематикаИхтималлыҡҺөҙөмтәнең мөмкинлеге, 0-ҙән 1-гә тиклем йәки 0%-тан 100%-ҡа тиклем. Бер һан: 1/37 = 2,70%.Тулыһынса уҡыу → айырым бер уйынсы өсөн бәләкәй, ә сезон дауамында казино аша үткән меңәрләгән кеше өсөн ҙур. Кемдер барыбер Уэллс булырға тейеш ине. Ул Уэллс булып сыҡҡан.
Йыр
Чарльз Коборн башҡарған Фред Гилберттың «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo» («Монте-Карлола банкты бөлдөргән кеше», 1892) йыры Лондон мюзик-холлдарында бик ҙур уңыш ҡаҙанған һәм Америкаға ла күскән. Уның геройы бульвар буйлап ғорур ҡиәфәттә атлай, һәм шунан бирле «банкты бөлдөрөү» һүҙбәйләнеше ғәжәп ҙур отошто аңлата. Йырҙа икенсе килеү тураһында бер һүҙ ҙә юҡ.
Икенсе килеү һәм унан һуң
Уэллс шул уҡ көҙҙө ҡайтып, тағы отҡан, ә унан 1891–92 йылғы ҡышта килгәндә аҡсаның бер өлөшөн оттороп ебәргән. Ул инвесторҙар аҡсаһына Palais Royale исемле затлы яхтаға күп аҡса тотҡан; яхта Монте-Карлоға бер ҡасан да барып етмәгән. 1892 йыл аҙағында француз полицияһы уны Гаврҙа тотҡарлаған, ә 1893 йылдың мартында Лондон суды алдау өсөн уға һигеҙ йыл каторга эштәре биргән. Ул 1899 йылда азат ителгән, 1906 йылда тағы бер алдау өсөн тағы өс йыл алған, ә яҡынса 1911 йылда Парижда көнөнә 1% вәғәҙә иткән ялған банк асҡан, һәм был уны француз төрмәһенә килтергән. Ул 1922 йылда Лондонда үлгән. 1891 йылда £40 000 түләгән һәм бынан күберәкте реклама рәүешендә алған казино унан бик яҡшы файҙа күргән.
Хартфордширҙа тыуған.
Патенттар һәм алдау маҡсатлы инвестиция схемалары.
Монте-Карло: бер нисә тапҡыр банкты бөлдөрә; ≈ £40 000 ота.
Ҡайта; тағы ота.
Бер өлөшөн кире оттора. Йыр, 1892. Монакоға бер ҡасан да йөҙөп бармаған яхта.
Лондонда алдау өсөн хөкөм ителә; һигеҙ йыл.
Тағы бер алдау, тағы өс йыл.
Банк алдауы өсөн Францияла төрмәгә ултыртыла.
Лондонда үлә.
Был хикәйәнең әһәмиәте нимәлә
Был — системаның «эшләүенең», унан эшләмәүенең иң асыҡ миҫалы. Система ике осраҡта ла бер нимә лә эшләмәгән; уңыш дисперсияматематикаДисперсияҺөҙөмтәләрҙең көтөлгән ҡиммәт тирәһендә күпме киң таралыуын күрһәткән үлсәм. Бер һанға ставка өсөн юғары, тигеҙ түләүле ставкалар өсөн түбән.Тулыһынса уҡыу → биттәрендә әйтелгәнсә килгән дә киткән. Казино бер аҙна оттороп, легенда отҡан. Шунан бирле һатылған һәр системаның баһаламаларында үҙ Уэллсы бар, һәм уларҙың һәр береһенең баһаламала телгә алынмаған икенсе килеүе бар.
Һорауҙар
Өҫтәлдәрҙә бының дәлиле юҡ. Уның алдауҙары башҡа урында булған.
Күпселек баһалауҙар буйынса бер нисә миллион фунт.
Һәр өҫтәлдең аҡса запасы булған; ул бөткәс, өҫтәл туҡтап торған һәм тағы аҡса килтергәндәр. Казинола аҡса бер ҡасан да бөтмәгән.
Көлкө өсөн тәнәфес

Казино бер аҙна оттороп, бер быуатлыҡ реклама һатып алды.
Сығанаҡтар
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.